Неотомизм


Неотомизм
Неотомизм (лат. neo – жаңа, thomismus – томизм, Ф. Аквинскийдің ілімі) – томизм деп аталатын философиялық және теологиялық жүйенің қазіргі заманғы версиясы, жаңартылған варианты. Рим Папасы XIIІ Левтің энцикликасымен (оған бағынған барлық шіркеулерге үндеуімен, 1879ж.) неотомизм мәңгілік және жалғыз ақиқатты философия деп жарияланды. Лувендегі (Бельгия) әулие Фома Институты, Фрибургтегі (Швейцария) Католиктік университет, Кѐльндегі (Германия) Ұлы Альберт Академиясы, Париж, Лион, Лилль, Туриндегі және т.б. католиктік институттар неотомизмнің негізгі орталықтары болады. Неотомизмнің көрнекті өкілдері – Ж. Маритен, Э. Жильсон, Г. Веттер, Ю. Бохеньский, К. Ранер, К. Войтыла және т.б.
Неотомизмнің мақсаты: 1) католицизм және оның философиясының дұрыстығы мен ақиқаттығын дәлелдеу; 2) католицизмді қазіргі заман жағдайына бейімдеу; 3) католицизмді мейлінше қарапайым көпшілікке жақындату. Оның өзекті принципі – сенім мен парасат (ақыл, білім) гармониясы, үйлесімі.
Неотомизмге сәйкес, ақиқатты түсінудің (оған жетудің) үш формасы бар: ғылым, философия және теология. Осылардың ішінде төменгісі – ғылым, ол құбылыстарды белгілейді және олардың арасындағы себепті – салдарлы байланыстарды анықтайды. Философия – рационалдық білімнің жоғарырақ сатысы. Заттардың жоғарғы себептері туралы ғылым бола тұрып, философия сонымен бірге ең бірінші жоғарғы себеп туралы ілім болады және осы мағынада биологиямен қабысады (жанасады).
Философияның, әсіресе ғылымның түсінуге мүмкіншіліктері шектеулі мәселелерді тек құдаи Аянмен (божественное Откровение) қабылдауға болады. Осы мағынада теология бір және сол уақытта (в одно и то же время) адамға түсінікті рационалдық білімнің шыңы да және сенімге барабар (тепе-тең) рационалдық емес ақылдан тыс білім де болады. Міне осы ретте сенім мен білімнің гармония принципінің мәні былай ашылады: сенімнің (нанымның) ақиқаттары ақылдың ақиқаттарына қайшы келе алмайды, өйткені Құдай Аянның да, ақылдың да жасаушысы болады.
Томизмнің барлық тектік белгілерін (гносеологиялық дуализм, әлемнің иерархиялылығы, креационизм, ерік бостандығы, теодицея (Құдайды ақтау), провиденциализм және т.б.) мұраланып, неотомизм оларға экзистенциализм, структруализм, феноменология, герменевтикадан алынған идеялары қосты. Мұның нәтижесінде проблемалық өрісте (проблемное поле) кейбір өзгеріс орын алды (тұлғалық тіршілік, құрылымдық талдау – «Қасиетті мәтіннің герменевтикасы» және т.б.). Мүліктік жіктелген қоғамның, неке, отбасы, жыныс, білім, мәдениет және басқа проблемаларды зерттейтін әлеуметтік дін ілімінің (социальное богословие) дамуына үлкен көңіл бөлінеді.

Философиялық терминдердің сөздігі. - Павлодар: ПМПИ. . 2011.

Синонимы:

Смотреть что такое "Неотомизм" в других словарях:

  • неотомизм — неотомизм …   Орфографический словарь-справочник

  • НЕОТОМИЗМ —         филос. школа в католицизме, исходящая из учения Фомы Аквинского и являющаяся совр. этапом в развитии томизма. С 1879 Н. получил офиц. признание Ватикана (энциклика папы Льва XIII «Aeterni patris»). Наиболее известные представители Н.… …   Философская энциклопедия

  • НЕОТОМИЗМ —         наиболее авторитетное течение совр. католич. философии и философии культуры, базирующееся на учении Фомы Аквинского (1225 1274). Получил статус офиц. филос. доктрины Ватикана после опубликования в 1879 энциклики папы Льва XIII “Aeterni… …   Энциклопедия культурологии

  • неотомизм — философия Словарь русских синонимов. неотомизм сущ., кол во синонимов: 1 • философия (40) Словарь синонимов ASIS. В.Н. Тришин …   Словарь синонимов

  • НЕОТОМИЗМ — НЕОТОМИЗМ, наиболее влиятельная католическая философская школа. Исходит из учения Фомы Аквинского, провозглашенного в 1879 в энциклике папы Льва XIII единственной истинной философией; современная форма томизма. Распространен в Италии, Испании,… …   Современная энциклопедия

  • НЕОТОМИЗМ — наиболее влиятельная философская школа в католицизме, исходит из учения Фомы Аквинского, провозглашенного в 1879 в энциклике папы Льва XIII единственной истинной философией; современный этап в развитии томизма. Распространен в Италии, Испании,… …   Большой Энциклопедический словарь

  • НЕОТОМИЗМ — современная версия (собственно новейший третий период развития) томизма, начало которого относится к 1879, когда папа Лев XII провозгласил энциклику «Aeterni Patris», где выражалась необходимость «восстановления в католических школах христианской …   Новейший философский словарь

  • НЕОТОМИЗМ — англ. Neo Thomism; нем. Neothomismus. Философская доктрина католицизма (Э. Жильсон, Ж. Маритен), исходящая из учения Фомы Аквинского в сочетании с элементами кантианства, феноменологии, экзистенциализма и т. п. Н. характеризуется признанием… …   Энциклопедия социологии

  • Неотомизм — НЕОТОМИЗМ, наиболее влиятельная католическая философская школа. Исходит из учения Фомы Аквинского, провозглашенного в 1879 в энциклике папы Льва XIII единственной истинной философией; современная форма томизма. Распространен в Италии, Испании,… …   Иллюстрированный энциклопедический словарь

  • Неотомизм — Часть серии статей о Христианстве Социальное Христианство …   Википедия

Книги



Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.